تعريف جيگ :

يک جيگ دستگاه مخصوصي است که قطعه کار را مي گيرد يا نگه مي دارد يا روي يک قسمت ماشين کاري شده قرار مي گيرد. جيگ يک ابزار توليد مي باشد که نه تنها قطعه کار را تعيين محل مي کند ونگه ميدارد  همچنين ابزار برش را براي انجام کار راهنمايي مي کند. جيگ ها معمو لا" با بوشهاي سوراخکاري فولادي براي راهنمايي مته ها يا ديگر ابزار برش به کار مي روند. به عنوان يک اصل جيگ هاي کوچک بر روي ميز بسته نمي شوند هر چند اگر سوراخها بزرگتر از 4/1 اينچ باشند. معمولا" لازم است که جيگ در يک آشيانه قرار گيرد يا به طور محکمي به ميز وصل گردد.

تعريف فيکسچر:

يک فيکسچر ابزار توليدي است که براي تعيين محل ونگهداشتن يک ياچند قطعه کار به کار ميرود به طوريکه عمليات لازم بتوانند انجام شوند. يک فيکسچر بايد به طرز محکمي به ميز ماشين متصل گردد. از آنجايي که فيکسچرها بيشتر روي ماشينهاي فرز کاري مورد استفاده قرار مي گيرند لازم است طوري طراحي شوند که براي عمليات مختلف مناسب باشند. هدف اصلي از کاربرد فيکسچر تعيين محل کردن قطعه کار به طور سريع ودرست –نگهداري آن به طرز خوبي ومحکم گرفتن آن مي باشد. فيکسچرها در طرحهاي مختلفي از ساده يا پيچيده براي کارهاي مختلف وبا در نظر گرفتن تعداد توليد ساخته شده اند. به عنوان قطعات نگهدارنده فيکسچرها به ساده کردن عمليات فلزي باوسايل مخصوص روي تمام ماشينهاي استاندارد کمک مي کند. در ذيل موارد زيادي که ممکن است به فيکسچر احتياج داشته باشد نوشته شده است :

مونتاژ –خم کاري –سوراخکاري داخلي –پرداخت کاري –صيقل کاري- سنگ کاري –بازرسي صيقل وپرداخت بلبرينگها و ياتاقانها –فرز کاري –رنده کاري –قلاويز کاري –تراشکاري و جوشکاري و...

فرق بين جيگ وفيکسچر :

درواقع فرق گذاشتن قاطع بين اين دو وسيله مشکل است ولي به طور کلي مي توان گفت که جيگ هدايت کننده مته براي عمليات سوراخکاري مي باشد در حاليکه فيکسچر خود به ماشيني که عمل برش را انجام مي دهد محکم بسته شده و بدون تيغه عمل برش را انجام ميدهد. فيکسچرها اغلب براي سرعت عمل در ماشينهاي فرز وهمچنين انواع ماشينهاي صفحه تراش استفاده مي شود. در بعضي مواقع به خصوص از جيگ و فيکسچربه طور مرکب براي تهيه قطعات مشکلتر که طراحي آن ايجاب مي کند استفاده مي شوند.